ग्राम आरोग्य पोषण पाणीपुरवठा व स्वच्छता समिती

ग्राम आरोग्य, पोषण, पाणीपुरवठा व स्वच्छता समिती (Gram Arogya Poshan Paani Puravatha Va Swachhata Samiti) ही गावातील आरोग्य, पोषण, पाणी आणि स्वच्छतेशी संबंधित समस्यांवर सामूहिक काम करण्यासाठी स्थापन केलेली एक समिती आहे. ही समिती गावातील आरोग्यविषयक गरजा ओळखून आणि पाणी व स्वच्छतेच्या सुविधांचे नियोजन व व्यवस्थापन करून आरोग्य सुविधा सुधारण्यासाठी कार्य करते. 

समित्यांचे कार्य

• सामूहिक कृती: 

गावाच्या आरोग्य, पोषण आणि स्वच्छतेच्या समस्यांवर एकत्रितपणे तोडगा काढणे. 

• आरोग्य सुविधा सुधारणे: 

गावातील लोकांसाठी आरोग्यविषयक सुविधा सुधारणे आणि आरोग्य सेवांबद्दल जागरूकता वाढवणे. 

• पाणी आणि स्वच्छतेचे नियोजन: 

गावातील पाणीपुरवठा आणि स्वच्छतेच्या गरजा ओळखणे, योजना आखणे आणि त्यांच्या देखभालीची जबाबदारी घेणे. 

• स्थानिक नियोजन: 

गावपातळीवर आरोग्यविषयक विकेंद्रित नियोजनाला समर्थन देणे. 

समित्यांची रचना 

• या समित्यांमध्ये पंचायत प्रतिनिधी, आरोग्य कर्मचारी (जसे की ANM/MPW), अंगणवाडी सेविका, आशा कार्यकर्ता आणि शिक्षक यांचा समावेश असतो. 
• एकूण सदस्यांपैकी किमान ५०% महिला सदस्य असणे आवश्यक आहे. 
• अनुसूचित जाती, जमाती आणि अल्पसंख्याक गटांना त्यांच्या लोकसंख्येनुसार पुरेसे प्रतिनिधित्व दिले जाते. 

बैठका

• या समित्यांची दरमहा बैठक होते, ज्यामुळे योजनांवर चर्चा करता येते आणि गावातील आरोग्यविषयक प्रश्नांवर एकत्रितपणे काम करता येते.